De ene arbeidswet na de andere, wat is er aan de hand?

1 juli 2019

De inkt van de ene arbeidswet is nog niet droog of een volgend akkoord, regeling, maatregel of voorstel staat alweer klaar. En de meest ingrijpende komen er nog aan. Ik som de veranderingen van de afgelopen weken even op.

  • De Wet Arbeidsmarkt in Balans – afgekort de Wab – waar ik de vorige keer over schreef, is door de Eerste Kamer aangenomen.
  • Na negen (!) jaar soebatten is er een pensioenakkoord.
  • Er komt een minimumtarief van 16 euro per uur voor zzp’ers.
  • Onze premier dreigt met maatregelen als er geen wezenlijke loonsverhogingen komen in het bedrijfsleven. 

Wat is er aan de hand? Het antwoord is volgens mij dat er veel achterstallig onderhoud is. In de laatste crisisjaren kwamen de zwakke plekken in de arbeidsmarkt genadeloos naar boven. Een te rigide baanzekerheid waardoor alleen flexwerkers en zzp’ers nog aan de bak kwamen. En een pensioenstelsel dat niet toekomstbestendig was; zelfs dreigde te bezwijken onder achtereenvolgens slechte beurskoersen en vervolgens de lage rente. Langer doorwerken was het antwoord en gelukkig is dat een beetje bijgesteld in het pensioenakkoord, zeker voor mensen met ‘zware beroepen’.

In de slipstream kwam minister Koolmees van Sociale zaken en werkgelegenheid met de mededeling dat zzp’ers vanaf 2021 een minimumtarief van 16 euro móeten hanteren. Eén op de twaalf zelfstandigen zonder personeel zit daar momenteel onder. En voor minder dan 16 euro is het niet mogelijk om te leven én je te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid en een pensioenregeling te betalen.

Is nu alles opgelost? Verre van. Het pensioenakkoord voor iedereen aanvaardbaar maken vergt nog tientallen miljarden euro’s extra. Onduidelijk is wie dat gaat betalen. En het minimumtarief voor zzp’ers kreeg eveneens een storm aan kritiek over zich heen – ook dat is nog geen gelopen race. 

Zien de beleidsmakers het dan niet goed? Wie in de spiegel kijkt denkt dat hij een natuurgetrouwe weergave van de werkelijkheid ziet. Maar is dat zo? Iemand die van een afstandje het tafereel gadeslaat kan iets heel anders zien, iets dat misschien wel dichter bij de waarheid ligt.

En zo kom ik bij de commissie Borstlap. Nooit van gehoord? Hans Borstlap, voormalig topambtenaar en oud-lid van de Raad van State onderzoekt op verzoek van minister Koolmees hoe de arbeidsmarkt toekomstbestendig gemaakt kan worden. Hij deed iets ongebruikelijks door niet de Nederlandse deskundigen te raadplegen, maar buitenlandse experts in te schakelen. Borstlap liet de internationale OESO, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, de Nederlandse arbeidsmarkt doormeten en deze marktvorsers in Parijs vielen van hun stoel toen ze naar onze werkgevers en werknemers keken. Zoiets hadden ze nog nooit gezien.

Eén op de vijf werkenden in Nederland heeft een tijdelijk arbeidscontract. In 2004 was dat één op acht en het OESO-gemiddelde is één op tien. ,,Twee miljoen flexibele werknemers en 1,2 miljoen zzp’ers is echt excessief. Dat zie je nergens’’, zei Borstlap tegen het Financieele Dagblad. Er was tussen de regels geen bewondering voor de Nederlandse situatie te lezen.

Volgens Borstlap, zo liet hij al in een tussenrapport weten, groeit de kloof tussen mensen in vaste dienst en mensen met een flexcontract en zzp’ers. Niemand weet hoeveel en of zzp’ers sparen voor pensioen en arbeidsongeschiktheid. En de OESO is ook bang dat de economie schade zal ondervinden omdat de flexwerkers minder investeren in opleiding en ze minder productief zijn – er gaan immers uren ‘verloren’ met acquisitie en voorbereiding.

In november komt Borstlap met zijn definitieve aanbevelingen. En iets zegt me dat die nog veel verstrekkender zullen zijn dan de Wab en het pensioenakkoord samen.

Rob Stelte

Rob Stelte is managing partner van Pay2day. Hij heeft zich gespecialiseerd in flexibele arbeid. ,,Het allerbelangrijkste van werk is dat je het met plezier doet. Ik zorg dat ik mijn doelgroep zo goed mogelijk kan informeren, want de markt verandert continu.''


Lees onze blog

Even voorstellen: Ineke Harteman


14 jan 2020

Alles wat je aandacht geeft groeit. Dat geldt zeker in onze flexwerk- en uitzendbranche. Om al onze relaties de persoonlijke aandacht te geven die ze verdienen is vorige maand Ineke Harteman toegetreden tot ons Pay2day-team. Wat ze gaat doen, vertelt ze zelf in deze blog.


Kerstpakket, envelop, cadeaubon? Het maakt niet uit


12 dec 2019

Probeer het even te visualiseren: Marktleider Makro levert deze maand anderhalf miljoen kerstpakketten. Een berg met 1.500.000 dozen! En deze groothandel heeft dan nog ‘maar’ een derde van de markt in handen. Iets meer dan de helft van alle Nederlanders krijgt deze maand een kerstpakket. 


Te oud om te werken? De duvel is oud!


26 nov 2019

Ze zijn traag, star, vaak ziek en begrijpen de jongste ict-toepassingen niet. Vooroordelen over oudere werknemers zijn er genoeg. Daarom was ik vorige week zo enorm blij met het nieuws van het Centraal Bureau voor de Statistiek dat steeds meer ouderen werken en blíjven werken.


Tijdelijke contract mag langer duren, maar niet voor niets


26 sep 2019

Geen bedrijf kan nog zonder flexwerkers, maar werken zonder vast personeel kan evenmin. Met de Wet Arbeidsmarkt in Balans (Wab) probeert de overheid tijdelijk personeel meer zekerheden te geven en tegelijkertijd ontslag eenvoudiger te maken. Zowel vast als tijdelijk personeel levert een beetje in; en de verhoudingen komen - de wet zegt het al - meer in balans. Een belangrijke wijziging in de Wab is de ketenregeling waarin wordt bepaald waneer een tijdelijk contract een vast dienstverband wordt. 


De Wab maakt ontslag eenvoudiger


6 sep 2019

Een baan voor het leven bestaat bijna niet meer, maar de ontslagregels dateren nog wel uit de tijd dat je rustig doorwerkte tot je na 40 jaar trouwe dienst een gouden horloge kreeg. Werknemers worden tegenwoordig beoordeeld op hun employability. Ze worden geacht flexibel te zijn. In de Wet Arbeidsmarkt in Balans wordt geprobeerd om flexwerkers iets meer vastigheid te geven, maar tegelijkertijd worden de ontslagregels versoepeld.


Oproepkracht wordt door Wab vaste kracht


2 sep 2019

Kun je morgen werken? Tienduizenden oproepkrachten krijgen zo’n telefoontje als het morgen toch nog terrasweer wordt. Door de nieuwe Wet Arbeidsmarkt in Balans, kortweg de Wab, wordt vanaf volgend jaar de inzet van oproepkrachten anders. Er komen meer en strengere regels.


Menu